Van ISO 14001 naar de CO2-Prestatieladder: hoe De Haas Shipyards de stap maakte

De Haas Shipyards bouwt en onderhoudt professionele schepen vanuit vestigingen in Maassluis en Rotterdam Heijplaat. Het bedrijf werkte jarenlang met ISO 14001 voor CO2-reductiemanagement, maar maakte de overstap naar de CO2-Prestatieladder. De reden: opdrachtgevers vroegen er steeds vaker om bij aanbestedingen. Inmiddels behaalde De Haas trede 2 van de ladder in één keer, zonder afwijkingen bij de audit.

Wat is het verschil tussen ISO 14001 en de CO2-Prestatieladder?

ISO 14001 richt zich op je milieumanagementsysteem en je eigen bedrijfsvoering. De CO2-Prestatieladder gaat verder: je brengt niet alleen je eigen footprint in kaart, maar ook die van je keten.

Even ter verduidelijking: bij de CO2-meting van een organisatie wordt onderscheid gemaakt tussen drie categorieën of scopes. Scope 1 is de directe uitstoot van je eigen bedrijf, zoals brandstof in je voertuigen of machines. Scope 2 is de uitstoot die vrijkomt bij het opwekken van de energie die jij inkoopt, zoals elektriciteit. Scope 3 omvat alle indirecte uitstoot in je keten: van de grondstoffen die je inkoopt tot het woon-werkverkeer van medewerkers en de logistiek van leveranciers. Dat vraagt wat meer, maar geeft ook meer inzicht in waar de echte winst te halen valt.

De Milieubarometer als basis voor certificering

Voor de CO2-Prestatieladder heb je een actuele en reproduceerbare CO2-footprint nodig. De Haas gebruikt daarvoor de Milieubarometer van Klimaatplein partner Stimular, een tool die specifiek is ingericht op de eisen van de ladder.

Met twee vestigingen was overzicht essentieel. De Milieubarometer monitort beide locaties apart en telt ze automatisch bij elkaar op. QHSE manager Martijn van Gemerden: “We kunnen in één klik het totaalbeeld exporteren voor de audit. Wat we vroeger handmatig moesten uitzoeken in Excel, staat nu overzichtelijk voor ons.”

De tool berekent zowel de market-based als de location-based CO2-uitstoot, de twee berekeningswijzen die de CO2-Prestatieladder verplicht stelt. Daarnaast zijn kengetallen beschikbaar zoals CO2 per medewerker en CO2 en energieverbruik per m2 werkoppervlak. Ook reductiedoelen kunnen worden ingesteld en jaarlijks gevolgd.

Waar zit de grootste CO2-uitstoot?

Uit de analyse van De Haas blijkt dat het brandstofverbruik van het wagenpark en de mobiele werktuigen de grootste bron van directe CO2-uitstoot is (scope 1). Dat is ook het belangrijkste aangrijpingspunt voor verdere reductie.

Concrete maatregelen die De Haas de komende jaren doorvoert:

• Zakelijke voertuigen elektrificeren: 100% van de personenauto’s en 50% van de busjes
• Volledig overstappen op groene stroom
• Kantoor Heijplaat is al energieneutraal gebouwd door Havenbedrijf Rotterdam, met zonnepanelen en bovengemiddelde isolatie
• Warmtepomp voor kantoor Maassluis
• Schepenlift overstappen op HVO-brandstof (90% lagere CO2-uitstoot)
• LED-verlichting en betere isolatie van werkplaatsen

Scope 3: de keten in kaart brengen

De uitstoot in de bredere keten (scope 3) is op trede 2 verplicht, maar ook de meest complexe stap. Welke categorieën zijn relevant? Hoe verzamel je data van leveranciers en klanten? Welke emissiefactoren zijn betrouwbaar?

Duurzaamheidsadviseurs Marc Herberigs en Alexandra Wielink van stichting Stimular begeleidden De Haas bij dit traject. Ze hielpen bij het uitleggen van de ladder-eisen, het inventariseren van scope 3 en het actualiseren van de CO2-footprint volgens het nieuwe handboek. Naast de Milieubarometer werd voor scope 3 ook Excel ingezet.

Martijn van Gemerden en QHSE-coördinator Maaike de Wit: “Alexandra en Marc hebben ons efficiënt en goed begeleid bij het in kaart brengen van de CO2-uitstoot met de Milieubarometer, waardoor onze certificeringsaudit vlekkeloos is verlopen.”

Advies: gewoon beginnen

De Haas begon met beperkte informatie en breidde het steeds verder uit. Martijn: “De Milieubarometer geeft ons overzicht en inzicht. Ons advies: gewoon beginnen.”

Voor bedrijven die de stap van ISO 14001 naar de CO2-Prestatieladder overwegen, laat De Haas Shipyards zien dat het kan. Met de juiste tools en begeleiding is trede 2 haalbaar, ook als je het stap voor stap opbouwt.

Foto’s: De Haas Shipyards