Laatste IPCC AR6 klimaatrapport: snel meer klimaatactie nodig

Klimaatbeleid

In vrijwel alle scenario’s van het vandaag verschenen IPCC klimaatrapport (AR6) vindt een 1,5 graden opwarming van de aarde plaats tussen 2030 en 2035. Dat is tien jaar eerder dan verwacht in het vorige IPCC rapport (AR5) uit 2014. Desondanks is het nog steeds mogelijk de opwarming aan het einde van de eeuw tot 1,5 graden te beperken met hooguit een beperkte overschrijding.

De wereld was in het afgelopen decennium al 1,1 graden warmer dan in 1850, waarbij de opwarming boven land (1,6 graden) beduidend sneller gaat dan boven de oceanen (0,8 graden). Om af te koersen op het 1,5 gradendoel van Parijs moet de wereldwijde broeikasgasuitstoot in 2030 ruim 40% lager liggen dan in 2019 en zo’n 70% lager in 2040, om vervolgens rond 2050 op netto nul CO2-emissie uit te komen. Dit concludeert het zesde synthese-rapport (AR6) van het IPCC vandaag, waaraan ook onderzoekers van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het Koninklijk Nederlands Instituut voor Onderzoek der Zee (NIOZ) intensief hebben meegeschreven.

Elke 0,1 graad opwarming telt

Het rapport toont hoe onvermijdelijk en urgent het beperken van klimaatverandering is, maar ook dat beleid om ons aan te passen aan een warmere en onberekenbaardere wereld onvermijdelijk is. Medeauteur Detlef Van Vuuren (onderzoeker van klimaatscenario’s bij het PBL en hoogleraar aan de Universiteit Utrecht): “De beslissingen die in de komende tijd genomen worden zullen in belangrijke mate bepalen of we de Parijsdoelen halen. Zonder een forse aanscherping van beleid zal dit het laatste IPCC-rapport zijn waarin het bereiken van 1,5 graden nog mogelijk is. Mocht dit doel echter niet worden gehaald, dan geldt nog steeds dat we maximaal aan de slag moeten. Elke 0,1 graad telt.”

Huidig beleid is nog steeds ruim onvoldoende

Sinds het Parijsakkoord in 2015 hebben veel landen aanvullend klimaatbeleid geformuleerd om de opwarming tot 2 graden te beperken. Maar volgens de beste inschatting koerst de wereld met het huidige beleid af op ongeveer 3 graden (2,2 tot 3,5) opwarming in 2100. Daarmee blijven de Parijsdoelen (ruim onder de 2 graden, bij voorkeur 1,5) nog buiten bereik. Er is dus sprake van zowel een gebrek aan ambitie (de huidige doelstellingen van landen zijn nog onvoldoende) als een tekort aan implementatie (landen voeren nog onvoldoende uit wat ze beloven). Een snelle aanscherping van beleid is noodzakelijk. Het IPCC waarschuwt dat met iedere 0,1 graad bovenop 1,5 graden opwarming de risico’s op weersextremen als neerslag, droogte en hittegolven toenemen. Ontwrichting van kwetsbare ecosystemen (zoals warmwaterkoralen en polaire gebieden) dreigt hierdoor, terwijl ruim 3 miljard mensen leven in gebieden die gelden als bijzonder kwetsbaar.

Hoopvolle ontwikkelingen

De afgelopen jaren tekenden zich verschillende hoopvolle bewegingen af. Zonne- en windenergie, efficiënter energiegebruik, elektrificatie, groene infrastructuur in stedelijke gebieden, herbebossing en het verminderen van voedselverspilling zijn technisch mogelijk, worden steeds goedkoper en kunnen rekenen op brede publieke steun. Ook de recente aandacht voor zogenaamde Ontgroei – of Postgroei– mogelijkheden (de term Degrowth werd in het IPCC klimaatrapport hiervoor zeven keer genoemd) stemt positief. En ook in dit laatste rapport is weer veel aandacht voor een vermindering van uitstoot van broeikasgassen aan de consumptiekant.  

Grote gezondheidswinst door klimaatbeleid

Een belangrijk neveneffect van de energietransitie is dat luchtverontreiniging sterk afneemt bij minder verbranding van olie, gas en kolen. Hierdoor is klimaatbeleid welzijnsverhogend. Alleen al de economische waarde van gezondheidswinst door schonere lucht is waarschijnlijk vergelijkbaar met de kosten van klimaatbeleid. Het rapport laat zien dat beleidsmakers, industrie en samenleving samen kunnen werken om veranderingen door te voeren en een duurzame toekomst te garanderen voor iedereen.

Als organisatie aan de slag om eigen uitstoot van broeikasgassen te verminderen? Maak dan gebruik van het 5-stappenplan op het Klimaatplein.

Foto: Afsmeltende Rhone gletser in Alpen

Gerelateerde artikelen

Verduurzaming bedrijventerreinen vertraagt, meer hulp overheid nodig

Klimaatbeleid

De verduurzaming van bedrijventerreinen loopt flinke vertraging op, waarschuwt een coalitie van maatschappelijke organisaties en...

Lees verder

Wat maakt een bedrijventerrein toekomstbestendig?

Klimaatbeleid

Toekomstbestendige bedrijventerreinen herken je aan verschillende elementen. Allereerst speelt duurzaamheid een belangrijke rol. Dit betekent...

Lees verder

Maakt de duurzame energietransitie de wereld een veiliger plek?

Klimaatbeleid

We bevinden ons al enkele jaren midden in de zogenaamde duurzame energietransitie. Terwijl we onze...

Lees verder